ÇİFT YILDIZLARDA ROCHE LOBU
Roche lobu, ikinci ve dördüncü Newton kanunlarının temelini oluşturan bir kozmik olaydır. Roche yasası, iki yakın çift yıldızın kendi aralarındaki çekim kuvvetleri aracılığıyla yakınlaşmaları durumunda birbirlerinin atmosferlerinin hangi oranda karışabileceğini tanımlıyor. Roche lobu, düzensiz likid-damla şeklinde ikinci yıldızın en az dörtte biri kadar gücünden biraz daha büyük olan ilk yıldızın etrafında oluşur. İki yıldız arasındaki çekim kuvveti, başlangıç şeklinin, dönüş hızının ve ortak merkezden uzaklıklarının birleşiminin sonucu olarak cisimsel bir kaosa dönüşüyor ve her iki gökcismi etrafında Roche lobu oluşuyor.
Her iki yıldız arasındaki Roche lobu, geometrik olarak her iki cismin kendi çekim alanlarının çarpımı ile oluşur. Bu çarpım, ayrıca ikinci yıldızın çekim kuvvetinin ilk yıldıza olan üstünlüğünü de ortaya çıkarır. Ayrıca, Roche lobu ikinci yıldızın çekim kuvvetinin dengeyi koruyarak, iki yıldız arasındaki dengesizlik oranını simetrik bir şekilde ayarlamasını da sağlar. Böylece her iki yıldız da dengeye dayalı bir şekilde evrimleşerek, Roche lobunu oluşturur. Roche lobunun belirgin bir şekilde çizilmesi oldukça zordur çünkü her iki cismin konumları ve çekim kuvvetleri anlık değişebilir. Roche lobu ayrıca, iki cismin büyüklükleri, hareketleri ve atmosfer sıcaklıkları arasındaki bir karmaşık denklem ile hesaplanır.
Çetin, Ş., 2022

Yorumlar
Yorum Gönder